Modele prognostyczne

Modele prognostyczne jako metoda ograniczenia ryzyka subiektywnej oceny rynku

Aby wyjaśnić przyczyny, dla których warto stosować modele prognostyczne należy zadać sobie pytanie o zasady wyboru momentu realizacji transakcji kupna lub sprzedaży walut dokonywanych przez firmy. Zanim udzielimy odpowiedzi na tak postawione pytanie zastanówmy się o jakie transakcje pytamy? Czy nasze pytanie dotyczy wyboru momentu realizacji transakcji fizycznej wymiany, których dokonujemy często w miarę bieżących potrzeb czy też pytamy o sposób wyboru momentu realizacji transakcji zabezpieczającej. Ta ostatnia ma zabezpieczyć nam rentowność naszych zazwyczaj średnioterminowych kontraktów czyli uchronić firmę przed ryzykiem niekorzystnej dla niej zmiany kursu walut. W jednym i drugim przypadku właściwy wybór momentu realizacji transakcji może dać nam wymierne oszczędności, które szczególnie przy dużej ilości transakcji w istotny sposób wpłyną na wynik podstawowej działalności przedsiębiorstwa.

Z naszych doświadczeń będących wynikiem wielu rozmów z osobami realizującymi transakcje w firmach wynika, że bardzo często wybór momentu realizacji transakcji jest przypadkowy. Oznacza to, że jeśli trend rynku nam nie sprzyja ( musimy kupić walutę a na rynku panuje trend wzrostowy lub potrzebujemy sprzedać walutę a na rynku mamy trend spadkowy) to najczęściej osoby odpowiedzialne za realizacje transakcji czekają do ostatniego dnia licząc na to, że niekorzystny trend się odwróci. Takie postępowanie zazwyczaj powoduje to, że kupujemy na lokalnych szczytach lub sprzedajemy na lokalnych dnach co nie pozostaje bez wpływu na wynik finansowy naszego przedsiębiorstwa. Często firmy postępują podobnie w przypadku wyboru momentu dokonania transakcji zabezpieczającej co w przypadku prostych struktur zabezpieczających (np. same forwardy) od razu przekłada się na wynik naszego kontraktu. W przypadku bardziej zaawansowanych struktur zabezpieczających takie postępowanie może powodować niezbyt korzystne ustalenie korytarzy zabezpieczających lub wzrost ceny a także ryzyka używanych do zabezpieczeń instrumentów.

Rozwiązaniem wielu przedstawionych wyżej problemów jest stosowanie sformalizowanych procedur przy dokonywaniu transakcji fizycznej wymiany lub zabezpieczeń, które ograniczą ryzyko osobowe tych operacji. Z naszych doświadczeń wynika, iż ryzyko osobowe a konkretnie trwanie w błędzie przez osoby realizujące ww. transakcje jest najczęstszą przyczyną strat ponoszonych przy wymianie walut. Jak zatem ograniczyć to ryzyko ?

Należy ściśle określić warunki, w których dokonujemy transakcji natychmiastowej fizycznej wymiany oraz warunki, w których możemy dokonywać zabezpieczeń przed niekorzystnymi zmianami kursów w średnim horyzoncie czasowym. Te ściśle określone warunki dokonywania ww. transakcji nazwaliśmy właśnie modelami prognostycznymi. I tak modele krótkoterminowe mają określić nam dobry moment do realizacji transakcji wymiany, która MUSI być zrealizowana w ciągu najbliższych dwóch - trzech dni. Model średnioterminowy z kolei ma nam z jednej strony pokazać czy na bieżących poziomach cenowych opłaca się nam dokonać transakcji zabezpieczenia przed niekorzystnymi zmianami kursów w perspektywie najbliższych tygodni czy też miesięcy a jeśli nie to określić, kiedy należałoby to zrobić. Z racji tego, że modele krótkoterminowe i średnioterminowe pracują zazwyczaj na różnych danych (krótkoterminowe np. na danych 60-cio minutowych a średnioterminowe na danych dziennych) to możliwe jest również użycie modelu krótkoterminowego do sprecyzowania momentu dokonania transakcji średnioterminowej. I tak np. jeśli model średnioterminowy pokazuje nam, że zbliżamy się do szczytu rynkowego i zmiana trendu na spadkowy w ciągu najbliższych sesji jest wysoce prawdopodobna to eksporter może czekać aż rynek wejdzie w strefę sprzedaży będącą częścią modelu krótkoterminowego i po tych cenach zabezpieczać swoje transakcje średnioterminowe.

Chciałbym wyraźnie zaznaczyć, iż zadaniem żadnego z ww. modeli nie jest określenie szczytu bądź dna rynkowego czego na dłuższą metę nie potrafią nawet najlepsi inwestorzy czy systemy przez nich stosowane. Zadaniem modeli krótkoterminowych jest taki dobór momentu realizacji transakcji aby kupna dokonywać poniżej średniej z danego okresu a transakcji sprzedaży powyżej takiej średniej. Z kolei modele średnioterminowe mają nam pokazać czy obecne ceny są odpowiednie do dokonania transakcji zabezpieczających a jeśli nie to mają określić moment, w którym transakcje takie można przeprowadzić.

Jakie cechy muszą posiadać modele prognostyczne aby ich stosowanie było bezpieczne i opłacalne ? Przede wszystkim ich skuteczność musi być przetestowana a wyniki tych testów muszą pokazywać, iż stosowanie modeli jest opłacalne. Opłacalność dotyczy statystycznej transakcji co oznacza, że niektóre transakcje będą dokonywane po cenach gorszych od wyników średnich a niektóre po cenach lepszych. Drugą ważną cechą, którą posiadać powinny modele prognostyczne jest jednoznaczność ich stosowania. Oznacza to, że moment w którym realizuje się transakcje powinien być ściśle zdefiniowany i nie powinien zostawiać dodatkowych „furtek” interpretacyjnych. Dlaczego to jest takie ważne ? Ponieważ tylko w taki sposób możemy ograniczyć do minimum oddziaływanie czynnika ludzkiego, który nie podlegał przecież testom a wobec tego jego wpływ na wyniki transakcji trudno oszacować.

Więcej informacji na temat naszych modeli prognostycznych, zasad korzystania z nich oraz wyników testów możecie Państwo szukać tutaj.

Komentarze